ديد کلي

زمين در جمع 9 سياره‌اي که بر گرد خورشيد مي‌گردند از سيارات کوچک بشمار مي‌رود. از حيث قطر و جرم پنجمين سياره و از لحاظ فاصله از خورشيد سياره سوم است. سياره‌اي است شبيه چند سياره ديگر . تا آنجا که مشاهده شده است تنها جايي است که در آن جيات وجود دارد. ولي زمين به هيچوجه پايگاه خوبي براي رصدهاي نجومي نيست. اشکال اصلي ساکن نبودن آن است و همه رصدها را بايد به خاطر اين حرکت تصحيح کرد. به علاوه حرکتش ساده نيست بلکه ترکيب بسيار پيچيده‌اي از حرکات ، دست کم شش حرکت اساسي است.

حرکات زمين

آزمایش فوکو و دوران زمین

ژ.ب.ل فوکو فیزیکدان فرانسوی در سال 1851 آزمایشی انجام داد که هدف آن بررسی دوران زمین بود. تنها وسیله لازم برای این آزمایش یک آونگ است که از گلوله‌ای سربی و تک سیمی برای آویختن تشکیل شده است. برای اندازه‌گیری دقیق ، سیم باید بلند باشد و گلوله سربی و سنگین باشد و آونگ از نقطه‌ای ثابت و محکم آویخته شده باشد. آونگی که به آزادی نوسان می‌کند صفحه نوسانش را حفظ می‌کند.

طرز عمل

• آونگ را به نوسان در‌آورید.
  
  
  
  
  
  
• بر روی زمین با رسم خطی مسیر گلوله آونگ را مشخص کنید.
  
  
  
• یک ساعت بعد نگاه کنید. این خط به اندازه 15 درجه در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت نسبت به صفحه‌ای که آونگ در آن نوسان می‌کند چرخیده است.
  
  
  
• مشاهده می‌کنید که در یک روز نجومی ، این خط یک دور کامل را در خلاف جهت حرکت عقربه‌های ساعت پیموده است.

آیا حرکت وضعی زمین حرکتی واقعی است؟

ما از حرکت واقعی زمین مطلع نیستیم. آنچه مشاهده می‌شود حرکتی ظاهری است به صورت دوران ظاهری کره آسمان ، یعنی طلوع ستارگان و خورشید از افق شرقی و غروب آنها در افق غربی. نظیر این رابطه میان حرکت واقعی و حرکت ظاهری ، در ترن متحرک نیز وجود دارد. چون از پنجره‌های قطاری که رو به شمال می‌رود به بیرون نگاه کنیم حرکت ظاهری منظره‌های مجاور را به سمت جنوب مشاهده خواهیم کرد.

چند اثر که معلول چرخش زمین هستند.

• توانایی روز و شب: هر نقطه از زمین متناوبا رو به خورشید (روز) می‌کند یا پشت به آن (شب) می‌دارد.
  
  
  
• صلب بودن محور: محور زمین زاویه میل خود را با صفحه مدار حفظ می‌کند و پیوسته رو به سوی ستاره جوی است از این لحاظ زمین چرخان شباهت بسیار با یک ژیروسکوپ چرخان دارد. محور زمین نیز مانند محور ژیروسکوپ دارای حرکت تقدیمی است.
  
  
  
• یک نیروی گریز از مرکز: که در استوا بیشترین مقدار را دارد و در قطب صفر است و بر هر جسمی که بر روی زمین واقع است وارد می‌آید و در نتیجه آن وزن اجسام در قطب بیشتر است تا در استوا.
  
  
  
• پخ بودن زمین در قطبها: احتمالا معلول این چرخش در زمانی بوده است که سطح زمین هنوز حالتی مایع یا شکل پذیر داشته باشد.

یک آزمایش ساده

در شبی که ماه در آسمان نیست دهانه دوربین را به سوی ستاره قطبی (ستاره‌ای که رو به شمال زمین قرار دارد) متوجه کنید و دیافراگم آن را به مدت چند ساعت باز نگه دارید در آن صورت مسیر حرکت ستاره‌ها را ثبت خواهد کرد. تصویر بدست آمده نشان می‌دهد که ستاره قطبی ثابت است. این زمین است که حرکت وضعی انجام می‌دهد.

مقدمه

زمين ، سومين سياره نزديک به خورشيد و بزرگترين سياره در ميان سيارات دروني است. ساختار دروني زمين مثل ساير سيارات دروني از يک هسته داخلي و يک هسته خارجي به همراه لايه‌هاي مذاب و نيمه مذاب و سنگي جامد تشکيل يافته است. هسته داخلي فلزي و جامد بوده و توسط هسته خارجي که فلزي و مذاب است، احاطه شده است.

فاصله متوسط از خورشيد 60.149 کيلومتر قطر استوا 12756 کيلومتر مدت حرکت وضعي 93.23 ساعت مدت حرکت انتقالي 26.365 روز سرعت حرکت انتقالي 79.29 کيلومتر در ثانيه دماي سطحي 55 تا 70 درجه سانتيگراد جرم (زمين = 1) 00.1 چگالي متوسط (آب = 1) 52.5 جاذبه (زمين = 1) 1 تعداد قمر 1

زمين شرايط بسيار منحصر بفردي دارد. هيچکدام از سيارات ديگر آب مايع و جو پر اکسيژن نداشته و حيات در آنها وجود ندارد. تکامل تدريجي زمين که 4.5 ميليارد سال طول کشيده است، همچنان بطور طبيعي و نيز بر اثر فعاليتهاي انسان ادامه خواهد داشت. همچنين چگالي زمين از تمام سيارات ديگر بيشتر است.

زمين در

آغاز شکل

 گيري

• در اوايل پيدايش منظومه شمسي ، ذرات ريز غبار موجود در قرص خورشيد که عمدتا از گاز و غبار تشکيل شده بود، پس از برخورد به هم چسبيده و اجسام بزرگ و بزرگتري را بوجود آوردند. بدين ترتيب چهار سياره دروني از اين ذرات شکل گرفتند.
  
  
  
• 4.5 ميليارد پيش ، زمين داراي سطحي داغ ، قرمز و نيمه مذاب بود. پس از گذشت ميليونها سال ، سطح زمين شروع به سرد شدن نمود و پوسته جامدي ، به دور زمين بوجود آمد. گازهاي داغ و مواد مذاب از لايه‌هاي زيرين و از طريق دهانه‌هاي آتشفشاني بيرون زده و جو ضخيم زمين را بوجود آوردند. در همين مدت شهاب سنگهاي زيادي به سطح زمين خوردند و هزاران گودال شهاب سنگي را در سطح زمين بوجود آورد. و مقدار زيادي غبار به جو زمين اضافه کردند.
  
  
  
• پس از يک ميليارد سال ، زمين به اندازه کافي سرد شده بود تا بخار آب موجود در جو متراکم شده و قطرات آب را بوجود آورد. اين قطرات آب ميليونها سال به شکل باران شديد به سطح زمين افتاده ، باعث پاک شدن جو زمين و بوجود آمدن اقيانوس شدند. کره زمين به تدريج به شکل کنوني درآمده است.

زمين در آغاز شکل گيري با سرد شدن زمين ، شرايط لازم براي پيدايش حيات در آن فراهم شدند.

نحوه پيدايش و تکامل

زمين

زمين در بدو پيدايش بصورت کره‌اي از مواد بسيار داغ و نيمه مذاب بوده که به تدریج عناصر سنگین‌تر ته‌نشین شده و هسته فلزی را به وجود آوردند ، و در عین حال عناصر سبکتر به سطوح فوقانی آمده و جبه و پوسته را تشکیل دادند. پس از گذشت میلیاردها سال زمین سرد شد، سطح زمین جامد گشت، جو زمین شکل گرفت، و اقیانوسها بوجود آمدند. تکامل زمین هنوز ادامه دارد. پوسته زمین توسط فورانهای آتشفشانی در کف اقیانوسها نوسازی شده و دائما بر اثر زمین لرزه‌ها و حرکتهای قاره‌ای در حال تغییر و تحول است. تناسب گازهای مختلف در جو زمین نیز بر اثر دخالتهای انسان به آرامی در حال تغییر است.

مشخصات زمین

• زمین سیاره‌ای است منحصر بفرد ، دارای آب مایع و جوی که قسمت اعظم آن از نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده که تداوم حیات را ممکن می‌سازند. در منظومه شمسی ، زمین پنجمین سیاره از لحاظ بزرگی و سومین سیاره نزدیک به خورشید است. چگالی زمین از تمامی سیارات بیشتر است.
  
  
  
• زمین در منظومه شمسی دو نوع حرکت ، وضعی و انتقالی دارد. در حرکت وضعی زمین در یک شبانه روز به دور خودش می‌چرخد و در حرکت انتقالی در یک سال مداری بیضی شکل حول خورشید را طی می‌کند (مدار زمین).

کره

مغناطیسی

• با چرخش زمین به دور خودش ، چرخه‌هایی در هسته خارجی آن که از آهن مذاب تشکیل شده بوجود آمده ، جریانهای الکتریکی تولید می‌کنند. این جریانها باعث ایجاد یک میدان مغناطیسی در فضای اطراف زمین شده و پوششی محافظ در اطراف آن ایجاد می‌کنند (کمربند تشعشعی زمین). این میدان که کره مغناطیسی نامیده می‌شود، زمین را در برابر جریانهای سریع ذرات باردار بادهای خورشیدی محافظت می‌کند.
  
  
  
• بعضی از این ذرات در دو نقطه میدان مغناطیسی به نام کمربندهای «وان آلن» به دام می‌افتد. کره مغناطیسی بیشتر بادهای خورشیدی را از زمین دور می‌کند، اما جریانهای ذرات باد خورشیدی آنقدر قوی هستند که قسمت جلویی کره مغناطیسی را مسطح نموده و باعث کشیدگی عقب آن می‌شوند.

آینده

زمین

از آنجا که حیات در زمین) وابسته به خورشید است، آینده کره زمین نیز به آینده خورشید وابسته خواهد بود. حدود 5 میلیارد سال دیگر ذخایر انرژی خورشید تمام شده و خورشید به یک غول سرخ تبدیل می‌شود و افزایش حجم می‌دهد. گرمای شدید حاصل از افزایش حجم باعث آب شدن یخ مناطق قطبی و بالا آمدن آب اقیانوس می‌شود. سپس جو زمین شروع به تبخیر می‌کند و گیاهان خشک آتش می‌گیرند. در چنین شرایطی امکان حیات در زمین کلا از بین می‌رود.

انتظار نجومی

• شاید انسان در آینده بتواند قبل از وقوع فاجعه‌های فوق زمین را به جایی دورتر از خورشید منتقل کند.
  
  
• شاید امکانات آینده ، انسانهای آن زمان به سیاره قابل سکونت دیگری کوچ کنند.
  
  
• شاید بشر بتواند مانع از وقوع فاجعه‌های فوق در خورشید و زمین شود.
  
  
• باید پنج میلیارد سال انتظار کشید

اين نوشته خاص زلزله در تهران نوشته‌شده‌است که به گفته بسياري از کارشناسان حدود بيست و دو سال تأخير داشته‌است و اين تأخير اصلاً خبر خوبي نيست، چون تاخير باعث انباشته‌شدن انرژي مي‌شود. انتظار مي‌رود زلزله -اگر بيايد- با قدرتي بالاتر از 7 (در مقياس ريشتر) خواهدبود.
چند زلزله بزگ دنيا را روي مانيتور امتحان کنيد 

پيش از آن که زلزله اتفاق بيفتد.

• اول از همه به فکر مکاني باشيد که در آن زندگي مي‌کنيد. بسياري از بناهاي تهران خصوصاً در مرکز و جنوب شهر قديمي هستند، خانه‌هايي بدون اسکلت فلزي. تا قبل از تصويب قانون ايمن‌سازي منازل در دهه شصت، بسياري از خانه‌هايي که با اسکلت فلزي ساخته‌مي‌شدند هم اصول ايمن‌سازي را رعايت نمي‌کردند. ضمن اينکه اصولاً بساز و بفروش‌هاي تهران افرادي هستند که اصولاً صلاحيت ساخت مسکن را ندارند و غالباً تشکيل شده‌اند از افراد کم‌سواد و سودجو که براي سود بيشتر حاضرند با جان شما معامله کنند. اما چيزي که مسلم است خانه‌هاي قديمي حتي تاب مقاومت در برابر زلزله پنج ريشتري را ندارند. اگر در چنين مکاني زندگي مي‌کنيد حتماً به فکر تهيه يک مکان ايمن باشيد. شايد يک روز معيار انتخاب مسکن مناسب را برايتان نوشتم، اما فعلاً دست‌به‌نقد اگر مي‌توانيد نقشه‌اي از گسل‌هاي تهران تهيه کنيد و به شدت از تهيه مسکن روي مرز گسل‌ها خودداري کنيد. هيچ ساختماني با هر درجه ضريب ايمني در مرز گسل‌ها سالم نخواهندماند.نقشه‌اي از گسل‌هاي

• شصت در صد زلزله‌ها در نيمه‌شب اتفاق افتاده‌است. بعيد نيست که زلزله تهران هم جزو همين شصت‌درصدي‌ها باشد. فراموش نکنيد که بعد از اين لباس کامل را در کنار تخت و در دسترس قرار دهيد.

• همين الان که اين نوشته را تمام کرديد برويد دو تا بطري نوشابه خانواده خالي را از آب پر کنيد و داخل ماشين بگذاريد. حواستان باشد که هميشه آن را پر نگه داريد و دو بطري ديگر هم پر آب کنيد و در مکاني امن در خانه قرار دهيد. من فکر مي‌کنم کابينت‌هاي آشپزخانه جاي بدي نباشد.

• مکان‌هاي امن خانه را از همين الان شناسايي کنيد.

• يک ساک کوچک تهيه کنيد. سعي کنيد از نوعي باشد که دسته بلند دارند و روي دوش قرار مي‌گيرند. يا يکي از اين کوله‌پشتي‌ها که قديم‌ها براي کوه‌نوردي و در حال حاضر براي مدارس استفاده مي‌شود. چند تا کنسرو تن ماهي، کمي خشکبار، قند، يک راديوي کوچک و يک چراغ قوه داخل آن بگذاريد. براي تمام اين وسايل باطري تهيه کنيد و حواس‌تان باشد هر دو ماه باطري را عوض کنيد. قوطي‌هاي تن ماهي را قبل از سررسيد مهلت مصرف عوض کنيد. اگر جا شد بطري‌هاي آب را هم داخل همين ساک قرار دهيد. پيچ‌گوشتي، شمع، چاقو، سوت، آچار فرانسه را هم داخل همين ساک قرار دهيد. لوازم کمک‌هاي اوليه را در اين ساک قرار بدهيد. شامل يک قيچي کوچک، باند استريل، چسب، قرص آنتي‌بيوتيک و استامينوفن، قرص اسهال، الکل و داروي مسکن. اگر دارويي داريد که عدم مصرفش باعث مرگتان مي‌شود از آنها هم چند تايي در ساک قرار بدهيد. اگر از سوييچ ماشينتان دو تا داريد يکي را داخل ساک قرار دهيد. اگر نداريد برويد يکي تهيه کنيد بعد آن را داخل اين ساک قرار دهيد. يک بسته دستمال کاغذي رولي فراموش نشود. چند متر طناب، حوله کوچک، مقداري پول و طلا يک يا دو قطعه خيلي کوچک از يادگاري که خيلي برايتان ارزش دارد. (بيخود بارتون رو سنگين نکنين. شايد ناچار بشين روزها اين ساک رو حمل کنين. به نظر من اگر ازدواج کردين سي‌دي عروسيتون، بهترين چيزه.)

• داخل اتاق خواب را از لوستر و تابلو و اکواريوم و آينه و هر چه وسايل اينطوري است خالي کنيد. تنها يک تخت براي اتاق خواب کافي است و احياناً يک ميز آرايش بدون آينه. همين لوازم را از اتاق خواب بچه برداريد. در مورد اتاق خواب او با سخت گيري بيشتري کار کنيد.

• با خيال نسبتاً راحت بخوابيد.

اگر زلزله اتفاق افتاد

• قبلاً برايتان گفتم تمام جاهاي امن خانه را مشخص کنيد. چهارچوب درها، زير ميز نهارخوري و کنار ستون‌ها بهترين مکان‌ها هستند.

• اگر هنگامي که خواب بوديد ديديد که زمين مي‌لرزد زياد به خودتان زحمت ندهيد، تا از گيجی خواب بيدار شويد زلزله تمام شده‌است. مدت زلزله بين سی ثانيه تا يک دقيقه است. اگر از شانس بدمان زلزله يک دقيقه‌ای نصيبمان شد باز هم از جايتان تکان نخوريد در جايی که هستيد بمانيد و سرتان را حفظ کنيد. چون ساختمانی که سی ثانيه جلوی زلزله ايستادگی کرده‌است سی ثانيه ديگر هم ايستادگی خواهدکرد (ايشاله). اگر دسترسی شما به يکی از اين نقاط امن فقط با يک گام امکان‌پذير است به طرف آن برويد. اگر قرار است چند قدم تا آن مکان برداريد شايد بهتر باشد در جای خود سنگر بگيريد. حرکت در هنگام زمين‌لرزه کار بسيار سختی است.

• اگر هنگامی که سرگرم شمارش گوسفندان بوديد اين اتفاق افتاد به سرعت به طرف نزديکترين مکان امن در داخل آپارتمانتان برويد. حتما به همسر و فرزندان و کسانی که با شما زندگی می‌کنند اين مکان را ياد بدهيد. حتی اگر فرصت کرديد چند بار اين کار را تمرين کنيد.

• اگر عادت داريد کنار تختتان پارچ آب بگذاريد حتما از اين به بعد از پارچ و ليوان پلاستيکی استفاده کنيد.

بعد از اين که زلزله اتفاق افتاد

• بعد از زلزله بسيار دقت کنيد بيشتر آسيب‌ها از اين زمان به بعد شروع ميشود.

• اول اينکه مراقب هر حرکت خود باشيد. به هيچ وجه از تخت خارج نشويد. احتمالاً اين نوشته را در مورد پاکسازی اتاق خواب از تابلو و آينه زياد جدی نگرفتيد، يا شب قبل پارچ آب و ليوان را کنار تخت گذاشته‌ايد و اينها حالا تبديل شده‌اند به بلورهای زيبای شيشه. بعد از زلزله برق‌ها قطع شده‌است و از نور و اين حرف‌ها خبری نيست. حواستان باشد که يک حرکت اضافی می‌تواند باعث بريدگی بسيار بد در پايتان بشود. باز هم حواستان باشد که در اين شرايط که شهر تبديل شده به تل عظيمی از خاک، زخم بسيار راحت عفونی می‌شود. تا حالا اسم کزاز و قانقاريا به گوشتان خورده؟ دوا و دارو هم که ديگر خوابش را ببينيد. پس حواستان باشد به اين راحتی خودتان را زخمی نکنيد.

• اگر دمپايی روفرشی‌تان را پيدا نمی‌کنيد، يک تکه از ملافه روی دشکتان را بکنيد و دور پايتان بپيچيد. سعی کنيد قسمت کف را بسيار کلفت بپيچيد. اگر همسر داريد به او هم توصيه کنيد همين کار را بکند. بسيار سريع عمل کنيد اما هول نشويد تا حال هر چه می‌خواست بشود شده.

• به سرعت فرزند کوچکتان (تا ده سال) را بغل کنيد و به طرف در برويد به همسرتان ماموريت بدهيد به طرف ساک و آب برود. اگر فرزندتان بزرگتر از ده سال است اجازه بدهيد خودش راه برود.

• احتمالاً چهارچوب در خانه از شکل خارج شده‌است. شايد ناچار شديد با کمی زور آن را باز کنيد. اگر خواستيد با زور شانه آنرا باز کنيد، دقت کنيد که خيلی محکم ضربه نزنيد. هيچ کس از آن سمت در خبر ندارد.

• زياد نگران بسته‌نشدن در خانه نشويد. نسبت خانه نيمه‌ويران به افراد دزد بيشتر از آن است که به خانه شما هم دستبرد بزنند.

• به هيچ وجه به اين تصور نباشيد که خانه شما که جلوی زلزله ايستادگی کرده بعد از اين هم جای امنی است. از خانه خارج شويد. حتماً حتماً با لباس گرم خارج شويد. اگر توانستيد يک پتو هم همراه برداريد، سرما هم به اندازه زلزله کشنده است. به گونه‌ای از خانه خارج شويد که گويی بار آخر است که اين خانه را ترک می‌کنيد.

• شما جلو حرکت کنيد. بعد فرزندتان بعد همسرتان. اگر ناچار شديد کودکتان را در بغل بگيريد بهتر است فردی که کودک را در بغل می‌گيرد از عقب حرکت کند. در حين حرکت بسيار دقت کنيد حتما دستان خود را به ديوار (اگر باقی مانده‌باشد) يا نرده يا به چيزی بگيريد. بسيار احتمال دارد که زير پايتان ناگهان خالی شود و اين دست گرفتن کمک می‌کند که پرتاب نشويد.

• اگر در طبقات بالا زندگی می‌کنيد به آرامی سقوط را شروع کنيد. چراغ قوه را شما در دست بگيريد و هر قدم را حساب‌شده برداريد و بعد نور را به عقب بيندازيد که همسر و فرزندتان بتوانند شما را تعقيب کند. به هيچ وجه ندويد.

• اگر بوی گاز شنيديد چراغ قوه را خاموش کنيد و سعی کنيد در تاريکی راهتان را پيدا کنيد. به هيچ عنوان از کبريت يا فندک استفاده نکنيد.

• اگر در طی حرکت از کنار واحدهای همسايه صدای ناله يا کمک آنها را شنيديد توجه نکنيد. دقت کنيد که در حال حاضر نجات جان خودتان و خانواده‌تان در اولويت قرار دارد. يک مکث کوچک برای نجات جان آنان می‌تواند به قيمت جان افراد خانواده خودتان تمام شود.

• در حياط آپارتمان بسيار مراقب باشيد. دهانه تمام چاه‌ها حالا ديگر باز شده‌است، ممکن است با کمی آجر يا سيمان پوشيده‌شده‌باشد و شکل کامل يک دام را برای فرو بردن شما تشکيل داده‌باشد. از کنار ديوار حرکت کنيد تا به در برسيد و زياد سرعت نداشته‌باشيد. اگر برايتان امکان دارد همين الان مکان چاه منزلتان را پيدا کنيد و آنرا شناسايی کنيد.

وقتی به محوطه بيرون خانه رسيديد

• اگر فکر می‌کنيد که می‌توانيد با دست خالی به کمک همسايه برويد حتماً اين کار را بکنيد.

• خيلی خيلی خيلی مراقب بوی گاز باشيد. اگر اين بو را حس کرديد به سرعت به طرف جهت مخالف آن فرار کنيد. هنگام حرکت سعی کنيد از وسط خيابان يا کوچه عبور کنيد (کنارهای پياده‌رو معمولاً يکی از هزاران دهانه چاهی هستند که حالا ديگر سرپوش ندارند.)

زمانی که از کار نجات همسايه فارغ شديد به دقت اين اعمال را انجام دهيد.

• اگر در مرکز شهر هستيد هر چه سريعتر خود را به سمت خارج شهر برسانيد. به ذهنتان هم خطور نکند که به همراه زن و بچه برای نجات برادر يا خواهر يا پدر و مادری که دو خيابان بالاتر يا پايينتر هستند برويد. من شما را درک می‌کنم که دوست داريد برادر، خواهر، مادر يا پدر خود را هم نجات دهيد، اما فرزندان خود را فراموش نکنيد. شما سوپرمن نيستيد. در ضمن اگر مجرد هستيد حتماً برای نجات افراد خانواده اقدام کنيد. عموماً خطاب من در اين نوشته افراد متأهل است.

• در صورت بروز زلزله بيش از سيصد هزار علمک گاز در تهران منفجر خواهدشد. همانطور که می‌دانيد برای اينکه گاز در لوله‌ها جريان پيدا کند تحت فشار به مايع تبديل می‌شود و شکستن لوله باعث انفجار آن خواهدشد. چون در آن زمان در تهران آبی پيدا نمی‌شود که آتش را مهار کند رفته رفته همه چيزهای سوختنی در تهران خواهدسوخت. حواستان باشد که حتی آسفالت خيابان هم که از مواد قيری تهيه شده‌اند در حرارت خاصی شروع به سوختن ميکند. اما بهترين هيزم دم دست برای آتش‌سوزی وسايل خانه و اتومبيل‌های پر از بنزين هستند. زمانی که آبی برای خاموشی اين آتش نباشد آتش‌های کوچک با هم متحد می‌شوند و آتش بزرگتر تشکيل می‌دهند و اين روند ادامه دارد. احتمالاً کمتر از دوازده ساعت بعد از زلزله آتش‌سوزی‌های بزرگ تمام سطح شهر را پوشانده. اگر در فرار به فضای باز تعلل کنيد احتمالاً در حلقه اين آتش گرفتار خواهيدشد. فرار از اين حلقه‌های آتش چندان کار راحتی نخواهدبود. دودی که از اين آتش‌سوزی بلند خواهدشد به‌شدت مسموم‌کننده و کشنده است. پس اگر در حلقه آتش گرفتار شديد زياد نگران نباشيد؛ قبل از اينکه زنده زنده بسوزيد خفه خواهيدشد.

• نمی‌توانيد زياد به ماشينتان اميد داشته‌باشيد، اما اگر در حاشيه شهر زندگی می‌کنيد و به فرض محال ديديد که خيابان‌ها باز هستند حتماً از ماشينتان استفاده کنيد و به طرف خروجی‌های شهر در جنوب يا غرب شهر برويد. زياد به خروجی‌های شرق تهران اميد نداشته‌باشيد. احتمالاً تمام جاده‌های کوهستانی مسدود خواهدشد.

• حتماً حتماً حتماً همين الان با تک تک افراد خانواده که می‌شناسيد قرار يک فضای باز که بعد از زلزله بتوانيد همديگر را در آنجا ملاقات کنيد بگذاريد. مثل خروجی اتوبان کرج يا ورزشگاه آزادی يا پارک ملت يا ... . شهردار سابق (کرباسچی) بيش از صد قطعه زمين را برای اسکان ساکنان تهران بعد از زلزله در نظر گرفته‌بود که در طی اين چند سال تقريباً تمام اين زمين‌ها تبديل به برج شده‌است. به همين جهت ناچاريد از چند پارک بزرگ و ورزشگاه‌ها برای اينگونه قرارها استفاده کنيد. بعد از زلزله نه اتوبوسی هست که به طرف آنان برويد نه تلفنی هست که از هم خبردار شويد. اين بهترين راه برای پيدا کردن همديگر است. بهتر است قرار ملاقات را برای تنها يک يا دو روز بعد از زلزله بگذاريد، اما اگر فکر می‌کنيد که در محل امنی زندگی می‌کنيد می‌توانيد قرار را برای اولين ساعات بعد از زلزله بگذاريد. اگر فضای خاصی را مشخص نکرده‌باشيد بعيد است به اين سادگی از زنده بودن آنان باخبر شويد.

• اگر فکر می‌کنيد که نياز داريد برای برداشتن پاره‌ای وسايل به داخل ساختمان بازگرديد حتماً تا صبح صبر کنيد. روشنايی هوا بسياری از خطرهای ناپديد را آشکار خواهدکرد.

• به هيچ وجه در طی مراسم زلزله و بعد از آن برای نظافت شخصی از آب استفاده نکنيد. آب موجود را فقط برای آشاميدن استفاده کنيد.

• هر از گاهی به راديوتان يک سر بزنيد اما بعيد است برنامه‌ای از تهران برايتان پخش شود. به فرض محال اگر ايستگاه پانزده خرداد سالم بماند مجری بايد خيلی بيرحم باشد که زن و بچه‌اش را ول کند و بيايد برای شما موسيقی بگذارد. اما ممکن است دو روز بعد از زلزله بتوانند جوری راديو را راه بيندازند.

• اگر آنقدر شانس داشتيد که ماشينتان سالم بود و مسير باز بود، در حرکت از تهران درنگ نکنيد. برای اينکه شک شما را به يقين تبديل کنم چند نکته را يادآوری می‌کنم:
از جمعيت دوازده مليونی تهران حدود هشت مليون نفر بعد از زلزله زنده خواهندماند. هر سه سد اطراف تهران ضد زلزله نيستند و از بين خواهندرفت. حتی دسترسی به چاه‌ها برای استفاده از آب آنها غيرممکن خواهدبود. برای تأمين آب اين جمعيت عظيم هيچ کاروان تانکری روی زمين کافی نخواهدبود. در نتيجه استفاده از آب غيربهداشتی اجتناب‌ناپذير خواهدشد. ضمن اينکه مسئله اسکان و تغذيه اين جمعيت عظيم بعد از چند روز مشکلی غيرقابل‌حل خواهدشد. از طرفی استفاده از آب آلوده باعث همه‌گير شدن بيماری‌های عفونی و اسهال و وبا خواهدشد و ...
چاره‌ای نيست. بايد اين شهر را به قصد يکی از شهرهای نزديک تهران ترک کرد. می‌توانيد بعد از اينکه همراهانتان را در آنجا اسکان داديد برای کمک به عمليات نجات بازگرديد.

• در حين عمليات نجات حواستان به آتش باشد. از دست شما يکنفری کار زيادی برنمی‌آيد. اگر با مصالح ساختمانی سر و کار داشته‌باشيد منظور من را خوب درک می‌کنيد. به همين جهت اگر در جايی ديديد که چند نفر سعی می‌کنند فردی را از خاک بيرون بکشند به کمک آنها برويد. می‌توانيد بعد از آنها خواهش کنيد که برای کمک عزيزان شما بشتابند. بسياری از نجات‌ها در اين زمان با همکاری جمعی معنی پيدا می‌کند.

• اگر خواستيد برای خروج فردی که از زير آوار فرياد می‌کشد برويد دو نکته را فراموش نکنيد:
اگر واقعا فکر می‌کنيد می‌توانيد اينکار را بکنيد، حتماً يک کلنگ داخل ماشينتان بگذاريد. بعد از زلزله می‌فهميد مخترع آن چه نعمتی را اختراع کرده‌است.
اگر نيمی از بدن فردی را بيرون از آوار ديديد با کمک کلنگ و احتمالاً دو سه نفر ديگر شايد بتوانيد از زير خاک خارجش کنيد. اگر تنها از زير هزاران کيلو آوار صدايش را شنيديد بهتر است دست به هيچ اقدامی نزنيد تا شايد کمک‌های خاص با وسايل ويژه برسند.
هنگام خروج همان فردی که نيمه در آوار قرار دارد بسيار حساب‌شده عمل کنيد. يک حرکت اشتباه می‌تواند باعث شود که ديوار نيمه‌خراب روی سرش خراب شود و برای هميشه صدايش قطع شود. می‌دانستيد يکی از بيماری‌های روانی رايج بعد از زلزله مختص کسانی است که با همين حرکت اشتباه باعث مرگ عزيزی شدند و تا آخر عمر خود را سرزنش می‌کنند که چرا آن روز آن حرکت اشتباه را کردند؟

• يک نکته ديگر: همين الآن به همه دوستانی که دوستشان داريد اين نکته ها را بگوييد. به برادر، خواهر و مادر و پدر.

• اگر پدر و مادر شما هم مثل والدين من به شدت مذهبی هستند و معتقدند که امام حسين اجازه زلزله در تهران را نمی‌دهد، برايشان ثابت کنيد که اکثر شصت هزار نفری که در دهه گذشته در اثر زلزله در همين ايران مردند همه‌شان مسلمان بودند.

جمع بعندي

زمین لرزه یکی از ویژگیهای سیاره فعال زمین می باشد و مثل پدیده سیل و طوفان باید بشر خود را در مقابل عوارض آن آماده نماید. محل زمین لرزه ها بیشتر در کناره صفحه های سنگ کره قرار دارند. رویداد زمین لرزه در داخل این صفحه ها نیز امکان می دهد تا نتیجه گرفته شود که هر صفحه از ورقه های کوچکتر درست شده است. به قول آقای بولن، یکی از دانشمندان برجسته علم زمین شناسی، دانش زمینلرزه شناسی اطلاعات ما را در باب درون زمین از قلمرو افکار ابتدایی به مراحل سنجشهای علمی ارتقاء داده است. در واقع موجهایی که بوسیله زلزله ها سرتاسر درون زمین و هسته مرکزی آن را می پیمایند، توسط پوسته و ساختمان درون زمین مسیرشان قالب ریزی می شود. این همان تفسیری است که آقای بولن انجام داده و زمین را دارای پوسته، گوشته، هسته بیرونی و هسته درونی ترسیم کرده است. دستگاههای اندازه گیری و ثبت زمین لرزه ها براساس آونگها و با خاصیت الکترومغناطیسی طراحی شده اند. کشور ما هم در یکی از مناطق فعال جهان واقع شده است و وقوع زمین لرزه های قوی در نقاط مختلف آن خسارتهای جانی و مالی زیادی بر جای می گذارد. خطر رویداد زمین لرزه در نقاط مختلف کشورمان وظیفه سنگینی را بر دوش ما نهاده تا با کسب آگاهی و شناخت بهتر از زمین لرزه نسبت به مقاوم سازی خانه هایمان و کاهش خطرات ناشی از زلزله توجه بیشتر داشته باشیم به اميد روزي که دستن درکاران ساخت سازهم توجه بيشتري به مقاوم سازی نمايند (تا پول)

مامي دانيم زمين زندست و با وجود اين گسل ها بايد زندکي کنيم پس با آنها بيشتر آشناشويم

آشنايي با هسته زمين و ميدان مغناطيسي بهمن ۲۸م, ۱۳۸۴ هسته زمين از عمق ۲۹۰۰ کيلومتري تا مرکز زمين گسترش دارد و ضخامت کلي آن ۳۴۷۱ کيلومتر است. مطالعات نشان داده است که در عمق تقريبي ۵۱۲۰ کيلومتري ، يک انٿصال در خواص الاستيک هسته وجود دارد اين ناپيوستگي که ناپيوستگي لمان نام دارد، هسته خارجي را از هسته داخلي جامد جدا مي‌کند و هسته بيروني از گوشته توسط ناپيوستگي گوتنبرگ - ويشرت جدا مي‌شود. در حالت کلي هسته از سه قسمت هسته بيروني ، هسته جامد داخلي و هسته مرکزي تشکيل شده است هسته بيروني
هسته بيروني از ناپيوستگي گوتنبرگ - ويشرت در عمق ۲۹۰۰ کيلومتري شروع و تا عمق ۵۱۲۰ کيلومتري که ناپيوستگي لمان قرار دارد ادامه مي‌يابد(ب در آيند

پيش از آن که زلزله اتفاق بيفتد...

• اول از همه به فکر مکاني باشيد که در آن زندگي مي‌کنيد. بسياري از بناهاي تهران خصوصاً در مرکز و جنوب شهر قديمي هستند، خانه‌هايي بدون اسکلت فلزي. تا قبل از تصويب قانون ايمن‌سازي منازل در دهه شصت، بسياري از خانه‌هايي که با اسکلت فلزي ساخته‌مي‌شدند هم اصول ايمن‌سازي را رعايت نمي‌کردند. ضمن اينکه اصولاً بساز و بفروش‌هاي تهران افرادي هستند که اصولاً صلاحيت ساخت مسکن را ندارند و غالباً تشکيل شده‌اند از افراد کم‌سواد و سودجو که براي سود بيشتر حاضرند با جان شما معامله کنند. اما چيزي که مسلم است خانه‌هاي قديمي حتي تاب مقاومت در برابر زلزله پنج ريشتري را ندارند. اگر در چنين مکاني زندگي مي‌کنيد حتماً به فکر تهيه يک مکان ايمن باشيد. شايد يک روز معيار انتخاب مسکن مناسب را برايتان نوشتم، اما فعلاً دست‌به‌نقد اگر مي‌توانيد نقشه‌اي از گسل‌هاي تهران تهيه کنيد و به شدت از تهيه مسکن روي مرز گسل‌ها خودداري کنيد. هيچ ساختماني با هر درجه ضريب ايمني در مرز گسل‌ها سالم نخواهندماند.

• شصت در صد زلزله‌ها در نيمه‌شب اتفاق افتاده‌است. بعيد نيست که زلزله تهران هم جزو همين شصت‌درصدي‌ها باشد. فراموش نکنيد که بعد از اين لباس کامل را در کنار تخت و در دسترس قرار دهيد.

• همين الان که اين نوشته را تمام کرديد برويد دو تا بطري نوشابه خانواده خالي را از آب پر کنيد و داخل ماشين بگذاريد. حواستان باشد که هميشه آن را پر نگه داريد و دو بطري ديگر هم پر آب کنيد و در مکاني امن در خانه قرار دهيد. من فکر مي‌کنم کابينت‌هاي آشپزخانه جاي بدي نباشد.

• مکان‌هاي امن خانه را از همين الان شناسايي کنيد.

• يک ساک کوچک تهيه کنيد. سعي کنيد از نوعي باشد که دسته بلند دارند و روي دوش قرار مي‌گيرند. يا يکي از اين کوله‌پشتي‌ها که قديم‌ها براي کوه‌نوردي و در حال حاضر براي مدارس استفاده مي‌شود. چند تا کنسرو تن ماهي، کمي خشکبار، قند، يک راديوي کوچک و يک چراغ قوه داخل آن بگذاريد. براي تمام اين وسايل باطري تهيه کنيد و حواس‌تان باشد هر دو ماه باطري را عوض کنيد. قوطي‌هاي تن ماهي را قبل از سررسيد مهلت مصرف عوض کنيد. اگر جا شد بطري‌هاي آب را هم داخل همين ساک قرار دهيد. پيچ‌گوشتي، شمع، چاقو، سوت، آچار فرانسه را هم داخل همين ساک قرار دهيد. لوازم کمک‌هاي اوليه را در اين ساک قرار بدهيد. شامل يک قيچي کوچک، باند استريل، چسب، قرص آنتي‌بيوتيک و استامينوفن، قرص اسهال، الکل و داروي مسکن. اگر دارويي داريد که عدم مصرفش باعث مرگتان مي‌شود از آنها هم چند تايي در ساک قرار بدهيد. اگر از سوييچ ماشينتان  دو تا داريد يکي را داخل ساک قرار دهيد. اگر نداريد برويد يکي تهيه کنيد بعد آن را داخل اين ساک قرار دهيد و باک را هميشه پر از بنزين نکرداري کنيد. يک بسته دستمال کاغذي رولي فراموش نشود. چند متر طناب، حوله کوچک، مقداري پول و طلا يک يا دو قطعه خيلي کوچک از يادگاري که خيلي برايتان ارزش دارد. (بيخود بارتون رو سنگين نکنين. شايد ناچار بشين روزها اين ساک رو حمل کنين.

• داخل اتاق خواب را از لوستر و تابلو و اکواريوم و آينه و هر چه وسايل اينطوري است خالي کنيد. تنها يک تخت براي اتاق خواب کافي است و احياناً يک ميز آرايش بدون آينه. همين لوازم را از اتاق خواب بچه برداريد. در مورد اتاق خواب او با سخت گيري بيشتري کار کنيد.

• با خيال نسبتاً راحت بخوابيد.

اگر زلزله اتفاق افتاد...

•  جاهاي امن خانه را مشخص کنيد. چهارچوب درها، زير ميز نهارخوري و کنار ستون‌ها بهترين مکان‌ها هستند.

• اگر هنگامي که خواب بوديد ديديد که زمين مي‌لرزد زياد به خودتان زحمت ندهيد، تا از گيجي خواب بيدار شويد زلزله تمام شده‌است. مدت زلزله بين سي ثانيه تا يک دقيقه است. اگر از شانس بدمان زلزله يک دقيقه‌اي نصيبمان شد باز هم از جايتان تکان نخوريد در جايي که هستيد بمانيد و سرتان را حفظ کنيد. چون ساختماني که سي ثانيه جلوي زلزله ايستادگي کرده‌است سي ثانيه ديگر هم ايستادگي خواهدکرد (ايشاله). اگر دسترسی شما به يکی از اين نقاط امن فقط با يک گام امکان‌پذير است به طرف آن برويد. اگر قرار است چند قدم تا آن مکان برداريد شايد بهتر باشد در جای خود سنگر بگيريد. حرکت در هنگام زمين‌لرزه کار بسيار سختی است.

• اگر هنگامی که سرگرم شمارش گوسفندان بوديد اين اتفاق افتاد به سرعت به طرف نزديکترين مکان امن در داخل آپارتمانتان برويد. حتما به همسر و فرزندان و کسانی که با شما زندگی می‌کنند اين مکان را ياد بدهيد. حتی اگر فرصت کرديد چند بار اين کار را تمرين کنيد.

• اگر عادت داريد کنار تختتان پارچ آب بگذاريد حتما از اين به بعد از پارچ و ليوان پلاستيکی استفاده کنيد.
 

از خاک چه می دانید؟

 • آیا تا به حال اندیشیده اید که محل ساختمان محل سکونت شما  بر چه نوع خاکی بنا شده است؟ ایا تا به حال در مورد اهمیت نوع خاک در پایداری سازه ها  اندیشیده ایم؟ ایا در هنگام ساخت ساختمانها به و ضعیت آبهای زیرزمینی و وجود حفره ها و کوره ها یا قناتها در نزدیکی ساختمان خود دقت کرده ایم؟ ایا تا به ساختمانهایی  که در کناره خاکبرداریها بنا شده اند نظر کرده ایم؟ایا به چگونگی خاک در محل شیب کوهها فکر کرده ایم؟

سوالات بسیاری  از این قبیل در اهمیت تاثیر وضعیت شرایط خاک در استحکام و پایداری ساختمانها چه در وضعیت ایستایی وچه بعد از وقوع زلزله قابل مطرح شدن است.پس بیایید ابتدا خاک رابهتر بشناسیم. بطورکلی خاکها از فرسایش سنگها و در دراز مدت تشکیل شده ، در محل خود رسوب کرده یا انتقال می یابند. خاکها دارای اندازه ذرات متفاوتی بوده و در یک تقسیم بندی بسیار کلی خاکها در طبیعت به صورت خاکهای رسی ،‌ سیلتی ، ماسه ای ، شنی و قطعات سنگی تقسیم می شوند.خاکهای سطحی عموما ترکیبی از خاکهای فوق و خاکهای نباتی می باشند. خاکها از لحاظ تراکم ساختمانی به شکل شل، نیمه متراکم و متراکم وجود دارند. خاکها علاوه بر تفاوت در ریزدانه و درشتدانه بودن دارای چسبندگی و قفل و بستهای متفاوتی می باشند. خاکهای رسی اشباع عموما دارای چسبندگی قابل توجهی بوده لیکن خاکهای سیلتی و ماسه ای از چسبندگی کمتری برخوردارند.  خاکهای مناطق مختلف ، بدلیل خصوصیات مختلف ، دارای استحکام و مقاومت های متفاوت هستند و همچنین در اثر بارهای وارده نشست های متفاوتی از خود بروز می دهند. بطور کلی وجود رطوبت در خاکها باعث کاهش پارامترهای مقاومتی می شود.
 قبل از احداث هر بنا چه ساختمان ساده چند طبقه و چه پلها ، تونلها ، سدها وغیره انجام عملیات شناسایی خاکها (عملیات شناسایی ژئوتکنیکی )  امری ضروری است .  امروزه مهندسین بیش از پیش به  اهمیت شناسایی خاکها قبل از احداث ساختمان بر آن پی برده اند.عملایت شناسایی خاکها به دو گروه عملیات شناسایی صحرایی و عملیات آزمایشگاهی تقسیم می شوند. در عملیات صحرایی عملیات حفاری دستی یا ماشینی و نمونه گیری ، شناسایی زمین  شناسی ،‌ شناسایی پارامترهای آب وهوایی و همچنین آزمایشهای درجای صحرایی و در آزمایشگاه ، آزمایشهای آزمایشگاهی انجام می گیرد. و در نهایت پس از بررسی ها و مطالعات مقدار مقاومت خاک برای پی  ها ی مختلف ارائه می شود. این مطالعات در عملیات ساختمان سازی ار اهمیت بسزایی برخوردار می باشد و با توجه به این مطالعات می توان  پی و فونداسیون مناسب را با توجه به بارهای وارده تعیین نمود. پی ها به طور کلی به دو گروه پی های سطحی و پی های عمیق تقسیم می شوند. پی های سطحی همان پی های متداول در شهرها هستند که به صورت پی تک ، نواری و گسترده(رادیه) می باشند.
پی های عمیق همان شمعها می باشند که در شزایطی که مقاومت خاک برای پیهای سطحی کفایت نمی  کند از این پی استفاده می شود.این نکته لازم به ذکر است که تعیین نوع پی هم به نوع سازه و هم به مقاومت خاک بستگی دارد. بنابراین ممکن است برای دو ساختمان کاملا مشابه در دو محل خاکی متفاوت پی های متفاوت پیشنهاد شود.

در آخر باز متذکر می شویم که پیش از ساخت سازه ها به مسئله خاک آن توجه کنیم. سازه خود را بر هر خاکی ننهیم ، قبل ساخت سازه ها در دامنه شیبها با متخصص آن مشورت کنیم  و بدانیم هز قدر سازه ما محکم باشد اگر بر خاکی ضعیف بنا شود ، در اینده با مشکل مواجه خواهد شد.

شايت تا به حال در قر آن هم خواند باشيد ( که مي فرمايد ما قافلن را در صبح گاهان به عذب درد نک کرفدار نموديم)

• از امروز به فگر باشيد

بعد هم ديگه

باسلام به شما دوستان

 بابا من که چيزي رو نمبينم و نه نوشته اي   .......................................

اينم آدرس چنتا عکس